Yayın tarihi:
Konsolosluk için evrak çevirisi, belgenin yeminli tercüman tarafından hedef dile çevrilmesi, ardından noter onayı alınması ve gerekiyorsa apostil ya da valilik/kaymakamlık onayı ile Dışişleri Bakanlığı ve ilgili ülke konsolosluğu tasdikinden geçirilmesi sürecidir. Hangi adımların gerekli olduğu, belgenin türüne ve gideceği ülkenin apostil sözleşmesine taraf olup olmamasına göre değişir. Apostil sözleşmesine taraf ülkelerde genellikle apostil yeterliyken, taraf olmayan ülkelerde Dışişleri ve konsolosluk tasdiki zinciri tamamlanır.
Bir belgenin Türkiye'de düzenlenmiş olması, yurt dışındaki bir kurum tarafından otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez. Yabancı bir makam, kendisine sunulan diploma, nüfus kaydı veya vekâletnamenin gerçekten yetkili bir Türk makamınca düzenlendiğini ve üzerindeki imza ile mührün geçerli olduğunu doğrulamak ister. Bu doğrulama, ya apostil şerhi ile ya da Dışişleri Bakanlığı ve ilgili ülkenin konsolosluğu tarafından yapılan tasdik zinciri ile sağlanır.
Çeviri de bu zincirin bir parçasıdır. Belge hedef ülkenin resmî dilinde sunulmalı, çeviriyi yapan kişinin yetkili bir yeminli tercüman olduğu noter onayıyla belgelenmelidir. Aksi hâlde teknik olarak doğru bir çeviri bile kurum tarafından kabul edilmeyebilir.
İşlem her zaman belgenin resmî aslıyla başlar. Fotokopi, taranmış görüntü veya e-posta ekindeki bir dosya, onay zincirinin ilerleyen aşamalarında kabul edilmez. Nüfus kayıt örneği, adli sicil belgesi gibi evrakların güncel tarihli olması da çoğu konsoloslukta aranır; bazı temsilcilikler belgenin belirli bir süreden eski olmamasını şart koşar.
Belgenin gideceği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ise, ilgili makamdan apostil şerhi alınır. Türkiye'de idari nitelikli belgeler için valilikler ve kaymakamlıklar, adli nitelikli belgeler için adliyeler apostil verme yetkisine sahiptir. Ülke sözleşmeye taraf değilse apostil yerine, belgenin türüne göre önce ilgili bakanlık veya valilik onayı alınır.
Onaylanmış belge, hedef dilde yeminli tercüman tarafından çevrilir. Bu aşamada apostil şerhi veya valilik onayı da çeviriye dâhil edilir; çünkü konsolosluk, belgenin tamamının okunabilir olmasını bekler. İsimlerin pasaporttaki yazımıyla birebir aynı olması, tarih ve numaraların eksiksiz aktarılması bu aşamanın en kritik noktalarıdır.
Çeviri, tercümanın yemin zaptının bulunduğu noterlikte onaylanır. Noter, çevirinin içeriğini değil, çeviriyi yapan kişinin yeminli tercüman sıfatını ve imzasını tasdik eder. Bu nedenle her tercümanın çevirisi her noterde onaylanamaz.
Apostil sözleşmesine taraf olmayan ülkeler için noter onaylı çeviri, Dışişleri Bakanlığı'na sunularak noterin imza ve mührü tasdik ettirilir. Ankara'da bu işlem Bakanlığın ilgili biriminde yürütülür ve bir sonraki adım olan konsolosluk tasdikinin ön koşuludur.
Son adımda belge, hedef ülkenin Türkiye'deki büyükelçilik veya başkonsolosluğuna sunulur. Temsilcilik, Dışişleri Bakanlığı'nın onayını doğrulayarak kendi tasdikini ekler. Bu aşamadan sonra belge, ilgili ülkede resmî geçerlilik kazanır. Ankara'daki temsilciliklerin yoğunlukta olması nedeniyle, Dışişleri ve konsolosluk onayları sürecini tek elden takip etmek işlemi hem hızlandırır hem de tekrar eden başvuru riskini azaltır.
| Belge türü | Ön onay makamı | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Nüfus kayıt örneği, doğum belgesi | Valilik / kaymakamlık | Yeminli çeviri + noter onayı |
| Diploma, transkript | İlgili kurum ve valilik | Yeminli çeviri + noter onayı |
| Adli sicil kaydı | Adliye veya valilik | Yeminli çeviri + noter onayı |
| Vekâletname, muvafakatname | Noter, ardından adliye/valilik | Yeminli çeviri + noter onayı |
| Ticari evrak, imza sirküleri | Noter, ticaret odası | Yeminli çeviri + noter onayı |
Tabloda belirtilen adımlar genel akışı gösterir. Bazı konsolosluklar kendi ek şartlarını uygular; örneğin belgenin kendi matbu formlarıyla birlikte sunulmasını veya çevirinin belirli bir formatta hazırlanmasını isteyebilir.
İlk adımda hedef kurumun tam olarak ne istediğini yazılı biçimde öğrenmek, en çok zaman kazandıran yaklaşımdır. Üniversite, göçmenlik bürosu veya işveren çoğu zaman kabul ettiği onay türünü kendi web sitesinde açıklar. İkinci olarak, aynı ülkeye gidecek tüm belgeleri toplu hâlde işleme almak, hem noter hem de tasdik aşamalarında tekrar eden bekleme sürelerini azaltır.
Toplam süre; belgenin türüne, hedef dile, apostil gerekliliğine ve ilgili konsolosluğun randevu yoğunluğuna göre değişir. Belgelerinizin fotoğrafını veya listesini paylaşarak teklif formu üzerinden hangi adımların gerekeceğini ve öngörülen süreyi öğrenebilirsiniz.
Onur Tercüme Merkezi'nin Kızılay şubesi Atatürk Bulvarı Atahan İş Merkezi'nde, Balgat şubesi ise Ceyhun Atıf Kansu Caddesi üzerindedir. Her iki şube de noterliklere, Dışişleri Bakanlığı'na ve Ankara'daki yabancı temsilciliklere yakın konumdadır. Belgelerinizi şubelerden birine teslim ederek çeviri, noter onayı ve tasdik adımlarını tek bir dosya hâlinde takip edebilirsiniz.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü