Yayın tarihi:
Türkiye'de yabancı gerçek veya tüzel kişi ortakla şirket kurulurken pasaportun noter onaylı tercümesi, yabancı ortak şirketse yetkili sicilden alınmış faaliyet/sicil kayıt belgesinin apostilli aslı ile noter onaylı Türkçe çevirisi, ortaklık kararının ve varsa vekâletnamenin çevirisi istenir. Yurt dışında düzenlenen tüm belgeler önce apostil ya da konsolosluk tasdikinden geçer, sonra Türkiye'de yeminli tercüman tarafından çevrilip noterde onaylanır. Türkçe bilmeyen ortak noterde imza atacaksa işlem sırasında yeminli tercümanın hazır bulunması zorunludur.
Ticaret sicil müdürlüğüne sunulan dosyada Türkçe olmayan hiçbir evrak kabul edilmez. Bu basit kural, yabancı ortaklı kuruluşların en çok vakit kaybettiği yerdir. Çünkü çeviri tek başına yetmez; belgenin geldiği ülkede tamamlanması gereken bir onay zinciri vardır ve o zincir Türkiye'ye geldikten sonra tamamlanamaz.
Ortağın gerçek kişi mi yoksa yabancı bir şirket mi olduğuna göre liste değişir. Gerçek kişi ortakta iş genellikle pasaportla sınırlı kalır. Tüzel kişi ortak girdiği anda dosya kalınlaşır.
| Belge | Kim için | Gereken işlem |
|---|---|---|
| Pasaport | Yabancı gerçek kişi ortak ve yabancı müdür/yönetim kurulu üyesi | Noter onaylı Türkçe tercüme (kimlik sayfası) |
| Sicil kayıt / faaliyet belgesi | Yabancı tüzel kişi ortak | Apostil veya konsolosluk tasdiki + noter onaylı tercüme |
| Yetkili organ kararı (ortaklık kararı) | Yabancı tüzel kişi ortak | Apostil veya konsolosluk tasdiki + noter onaylı tercüme |
| Vekâletname | Kuruluşu temsilci yürütecekse | Yurt dışında düzenlendiyse apostil + noter onaylı tercüme |
| Gerçek kişi ortağın imza beyanı | Türkiye'de düzenlenmiyorsa | Konsoloslukta düzenlenir veya apostilli belgenin tercümesi |
Yabancı tüzel kişi ortağın sicil belgesinde şirketin unvanı, adresi, sicil numarası ve temsile yetkili kişileri görünmelidir. Bu bilgilerin çeviride birebir, kısaltmasız aktarılması gerekir; sicil müdürlüğü unvanı MERSİS kaydıyla harf harf karşılaştırır.
Apostil, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamından alınır. Belge Türkiye'ye apostilsiz geldiyse buradan hiçbir noter, kaymakamlık veya valilik o eksiği tamamlayamaz. Belgeyi tekrar yurt dışına göndermek zorunda kalırsınız.
Sıralamayı bozmak en sık yapılan hata. Önce çevirtip sonra apostil arayan, ikinci kez masraf ediyor.
Ortak Türkiye'ye gelmeyecekse kuruluşu bir vekil yürütür. Vekâletname yurt dışındaki Türk konsolosluğunda Türkçe düzenlenirse çeviri gerekmez — en pratik yol budur. Yerel noterde kendi dilinde düzenlendiyse apostil ve noter onaylı tercüme şart. Vekâletnamede şirket kuruluşu, ana sözleşme imzalama, MERSİS başvurusu, vergi dairesi ve banka işlemleri gibi yetkilerin açıkça sayılmış olması gerekir; "her türlü işlem" ifadesi sicil müdürlüğünde sorun çıkarabilir.
Türkçe bilmeyen bir kişi noterde imza atıyorsa, işlem sırasında yeminli tercümanın fiilen orada olması gerekir. Bu, kâğıt üzerinde bir çeviri onayı değil; noterin belgeyi tercümana okutması ve tercümanın da tutanağı imzalaması anlamına gelir. Ana sözleşmenin imzalanması, imza beyanının verilmesi ve müdür atamalarında bu durum karşınıza çıkar. Randevu saatinden önce tercümanın ayarlanmış olması, kuruluş takviminizi bir gün bile kaydırmamak açısından önemli.
Kuruluş dosyasının hazırlanması, apostil ve tercüme adımlarının hangi sırayla yürüyeceği konusunda yabancı sermayeli şirket kuruluş işlemleri için sunduğumuz çeviri desteği sayfasında ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
Şirket tescil edildikten sonra iş bitmiyor. Sırayla şunlar çıkıyor:
Yabancı bir şirketin Türkiye şubesini açarken, ana şirketin ana sözleşmesinin tamamının, kuruluş belgesinin ve şube açma kararının apostilli asılları ile noter onaylı tercümeleri istenir. Ana sözleşme bazen onlarca sayfa olur; bu, kuruluş sürecinin en hacimli çeviri kalemidir. İrtibat bürosunda ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na sunulacak faaliyet belgesi, faaliyet raporu ya da bilanço ve yetkilendirme belgesi çevrilir.
Kişi adlarının pasaporttaki Latin harfli yazımıyla birebir aynı olması gerekir. Kiril, Arap veya Çin alfabesinden gelen isimlerde bu kritik: MERSİS kaydı, vergi numarası ve banka kaydı arasındaki tek harflik fark bile işlemi durdurur. Aynı şey şirket unvanı için de geçerli — yabancı unvan çeviride Türkçeleştirilmez, orijinal haliyle yazılır ve parantez içinde anlamı verilir.
Tarih formatı da sessizce sorun çıkaran bir ayrıntıdır. Anglosakson belgelerde ay önce yazılır; çeviride gün/ay/yıl düzenine geçirilmediğinde sicil müdürlüğü belgenin geçerlilik süresini yanlış okuyabilir. Sicil ve faaliyet belgelerinin çoğunda düzenlenme tarihinden itibaren sınırlı bir geçerlilik süresi aranır, bu yüzden belgeyi çok erken temin etmek de risklidir.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü