Çeviriden önceki adım: belgeyi doğru kurumdan, doğru biçimde almak. Aşağıda her belge için nereye başvurulacağı ve çeviriye hazır sayılması için nelere bakılması gerektiği yazıyor — insanı ikinci kez kuruma gönderen ayrıntılar genelde burada saklı.
Resmî belgelerin çoğu e-Devlet, nüfus müdürlüğü, adliye, okul ya da noterden alınıyor; hangisinden alındığı belgeye göre değişiyor. Çeviri açısından asıl belirleyici olan nereden alındığı değil, hangi biçimde alındığı: mahkeme kararında kesinleşme şerhi, nüfus kayıt örneğinde vukuatlı olup olmadığı, diplomada aslının mı fotokopisinin mi getirildiği. Yanlış biçimde alınmış belge çeviri aşamasında değil, teslim aşamasında geri döner.
| e-Devlet'ten | Nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı |
|---|---|
| Kurumundan | Diploma ve transkript okuldan, mahkeme kararı mahkemeden |
| Noterden | Vekaletname ve muvafakatname |
| Dikkat edilecek | Kesinleşme şerhi, vukuatlı olup olmadığı, aslı mı sureti mi |
| Onay | Belgeye değil, gideceği yere göre değişir |
Burada kurumların başvuru prosedürü anlatılmıyor; harç, süre ve başvuru adımları o kurumların kendi kuralına tabi ve zaman içinde değişiyor. Yazılan şey belgenin nereden çıktığı ve çeviri açısından nelere dikkat edilmesi gerektiği.
Nereden e-Devlet üzerinden ya da nüfus müdürlüklerinden alınıyor. (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri)
Çeviriye hazır mı? Kurum vukuatlı olanı isteyebiliyor; vukuatlı örnek evlilik, boşanma ve soyadı değişikliği gibi olayları da gösterir, normal örnek yalnızca güncel durumu verir. Hangisinin istendiğini başvuru yapacağınız kuruma sorun — yanlışını almak ikinci kez belge çıkartmak demek. Yurt dışı için çok dilli (formül A) belge talep etmek bazı işlemlerde çeviri ihtiyacını ortadan kaldırıyor.
Nereden Nüfus müdürlüklerinden; bir kısmı e-Devlet üzerinden de alınabiliyor. (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri)
Çeviriye hazır mı? Yurt dışında kullanılacak belgelerde çok dilli (formül) sürüm mümkünse onu isteyin. Belgede el yazısı düzeltme ya da okunmayan alan varsa çeviriden önce kurumdan temiz bir örnek alın: çevirmen okunmayan alanı tahmin etmez, boş bırakır ve kurum belgeyi eksik sayabilir.
Nereden Zaten elinizde; çeviri için yeni belge almanız gerekmiyor. (Emniyet Genel Müdürlüğü)
Çeviriye hazır mı? Kimlik sayfasının kenarları kesilmemiş, net bir kopyası yeterli. Bazı işlemlerde vize ve giriş-çıkış damgalarının sayfaları da isteniyor. Pasaportunuz yenilendiyse eski çeviri kullanılamaz — belge numarası ve tarihler değişmiştir.
Nereden Zaten elinizde. (Emniyet Genel Müdürlüğü)
Çeviriye hazır mı? Ön ve arka yüz birlikte taranmalı: sınıf kodları, veriliş tarihleri ve kısıtlama kodları arka yüzdedir. Kart tipi belgelerde köşe kodları sıklıkla kadraj dışında kalıyor, kenarları kesmeyin.
Nereden Okulun öğrenci işlerinden; birçok üniversite e-imzalı örnek de veriyor. (Mezun olunan okul veya üniversite)
Çeviriye hazır mı? Noter onayı alınacaksa noter genellikle aslını ya da onaylı suretini görmek ister; fotokopiyle gitmek çoğu zaman geri döndürüyor. Yurt dışına gidecekse apostil, diplomanın kendisine değil noter tasdikli çeviriye işleniyor — sıra önemli.
Nereden Okulun öğrenci işlerinden; genelde diplomayla aynı başvuruda alınıyor. (Mezun olunan okul veya üniversite)
Çeviriye hazır mı? Diploma, transkript ve varsa ders içerikleri aynı terminolojiyle çevrilmeli; aksi halde aynı ders iki belgede farklı adla görünür ve değerlendiren kurum bunu tutarsızlık sayabilir. Üçünü birlikte gönderin, tek elden çevirelim.
Nereden e-Devlet üzerinden ya da adliyelerden alınıyor. (Adalet Bakanlığı)
Çeviriye hazır mı? Belgenin hangi amaçla alındığı üzerinde yazıyor ve kurumlar buna bakabiliyor; "resmî kurum" ya da "yurt dışı" seçeneği isteniyorsa onu seçin. Belge yakın tarihli olmalı: çoğu kurum belirli bir süreden eski adli sicil kaydını kabul etmiyor.
Nereden Kararı veren mahkemenin kaleminden. (Kararı veren mahkeme)
Çeviriye hazır mı? Kesinleşme şerhi olmadan çevirtmeyin: şerhsiz karar çoğu kurumda kabul edilmiyor ve çeviri baştan yapılıyor. Mahkeme kararı adli belgedir; apostil şerhini valilik değil, adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları verir.
Nereden Herhangi bir noterden düzenlenir. (Noter)
Çeviriye hazır mı? Vekaletname yetki devridir; rıza beyanı olan muvafakatnameyle karıştırılıyor. Yurt dışında kullanılacaksa vekaletnamenin hangi işlemler için düzenleneceğini notere baştan söyleyin — sonradan kapsam eklemek yeni bir vekaletname demek.
Nereden Herhangi bir noterden düzenlenir; biz düzenlemiyoruz, çevirisini ve onayını yürütüyoruz. (Noter)
Çeviriye hazır mı? Seyahat için düzenlenen muvafakatnamelerde tarih aralığı yazılıyor; aralık geçmişse belge yeniden düzenlenir ve çeviri de yenilenir. Çocuğun yurt dışına çıkışı için düzenlenecekse gidilecek ülkeyi ve tarihleri notere bildirin.
Nereden Sicil kaydı ticaret sicil müdürlüğünden, imza sirküleri noterden. (Ticaret sicil müdürlüğü / noter)
Çeviriye hazır mı? Şirket unvanının çeviride değiştirilmediğini bilin: unvan tescilli bir addır, çevrilmez, olduğu gibi aktarılır. Yurt dışı ihale ve şirket kuruluşu dosyalarında belgelerin yakın tarihli olması isteniyor.
Nereden İdari belgelerde valilikler ve kaymakamlıklar, adli belgelerde adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları veriyor. (Valilik / kaymakamlık ya da adalet komisyonu)
Çeviriye hazır mı? Apostil bir belge değil, var olan belgenin üzerine işlenen şerhtir. Sıra şöyle: yeminli tercüme → noter tasdiki → apostil. Belgenin gideceği ülke Lahey Sözleşmesi'ne taraf değilse apostil kabul edilmez ve konsolosluk yolu izlenir.
Nereden Önce Dışişleri Bakanlığı, ardından belgenin gideceği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği. (Dışişleri Bakanlığı + ilgili ülkenin temsilciliği)
Çeviriye hazır mı? İki ayrı kurum, iki ayrı sıra demek; adım sayısı arttığı için süre de uzuyor. Temsilciliklerin tamamı Ankara'da olduğu için süreci buradan yürütüyoruz. Hangi ülkenin bu yola girdiğini apostil ülkeleri sayfasından görebilirsiniz.
Liste en sık çevirisi istenen 13 belgeyi kapsıyor. Elinizdeki belge listede yoksa tahmin yürütmeyin ve bize sorun: hangi kurumdan alınacağını ve çeviri için nelere bakılacağını birlikte netleştirelim. Yanlış biçimde alınmış bir belge, çeviri ücretinden çok daha pahalıya mal oluyor — kaybedilen zaman genellikle bir başvuru takvimi demek.
Onay seviyesi belgeye değil, belgenin nereye gideceğine göre değişiyor. Türkiye'deki bir kuruma verilecekse genellikle noter onaylı tercüme yeterli; yurt dışına gidecekse hedef ülkenin Lahey Sözleşmesi'ne taraf olup olmadığına göre apostil ya da konsolosluk tasdiki ekleniyor. Ülkenin durumunu apostil ülkeleri listesinden, kendi belgeniz için gereken zinciri onay sihirbazından görebilirsiniz.