Yayın tarihi: · Son güncelleme:
Yurt dışında tedavi görecek hastanın dosyası, epikriz raporu, patoloji sonucu, görüntüleme raporları, kullanılan ilaç listesi ve ameliyat notlarının hedef ülkenin dilinde çevirisini içerir. Bu çeviriler tıbbi terminolojiye hâkim bir çevirmen tarafından yapılır; hastane ya da klinik isterse yeminli tercüman imzasıyla, resmî kurum veya sigorta şirketi isterse noter onayı ve apostil ile sunulur. Hangi onayın gerektiğini belgeyi teslim edeceğiniz kurum belirler, bu yüzden çeviriye başlamadan önce kurumun yazılı talebini almak en sağlıklı yol.
Yurt dışındaki bir klinikten randevu ya da ikinci görüş almak için gönderilen dosya, hastanın tüm tıbbi geçmişini değil, tanıyı ve tedavi seyrini anlatan çekirdek belgeleri içerir. Hekimin ilk bakışta görmek istediği şey nettir: tanı, evreleme, uygulanan tedaviler ve mevcut tablo.
| Belge | Neden istenir | Çeviride dikkat |
|---|---|---|
| Epikriz (çıkış özeti) | Tanı, yatış süreci ve uygulanan tedavinin özeti | ICD kodları ve tarihler birebir korunur |
| Patoloji / biyopsi raporu | Tanının doğrulanması, tümör tipi ve evresi | Latince tanı adları, immünohistokimya kısaltmaları |
| Radyoloji raporları (MR, BT, PET) | Lezyonun yeri ve boyutu | Ölçü birimleri ve anatomik yön terimleri |
| Laboratuvar sonuçları | Böbrek, karaciğer, kan değerleri | Referans aralıkları ve birimler tablo düzeniyle birlikte aktarılır |
| Ameliyat notu | Uygulanan cerrahi tekniğin ayrıntısı | Cerrahi terimler ve kullanılan materyal adları |
| İlaç listesi / reçeteler | Doz ve etken madde takibi | Etken madde adı yazılır; ticari ad ülkeye göre değişir |
| Aşı kartı, alerji kaydı | Anestezi ve tedavi planı | Kısaltmalar açık yazılır |
Görüntüleme tetkiklerinin kendisi, yani DICOM dosyaları veya CD'ler çeviri gerektirmez; çevrilen şey raporun metnidir. Filmi ayrıca göndermeniz istenir.
Bir nüfus kayıt örneğinde yanlış kelime seçimi işlemi geciktirir. Tıbbi raporda aynı hata tedavi planını değiştirebilir. Risk buradadır.
El yazısı hekim notları, standart olmayan kısaltmalar, hastaneye özgü form başlıkları ve Türkçeleşmiş Latince terimler bir arada gelir. "HT, DM tip 2, KOAH" satırı kısaltma olarak bırakılırsa karşı taraftaki hekim için anlamsızdır; açık yazılması gerekir. Laboratuvar değerlerinde birim farkı da ayrı bir konu: kan şekeri Türkiye'de mg/dL, bazı Avrupa ülkelerinde mmol/L olarak okunur. Doğru yaklaşım, kaynak belgedeki değeri ve birimi olduğu gibi aktarmak, birim dönüşümünü hekimin yorumuna bırakmaktır. Çevirmenin görevi hesap yapmak değil, metni eksiksiz ve anlaşılır biçimde karşı dile taşımaktır.
Tahlil sonuçlarını ve dozları kendiniz çevirip dosyaya eklemeyin. Sayısal bir hata ya da atlanmış bir satır, karşı klinikten yanlış bir tedavi önerisi dönmesine yol açabilir. Tıbbi metinlerde çeviri ile birlikte terim kontrolü de yapılmalıdır.
Yurt dışındaki bir hastaneye doğrudan gönderilen dosyalarda kliniklerin istediği şey kaşeli ve imzalı, çevirmen beyanı taşıyan bir çeviridir. Bu, yeminli tercüman imzalı çeviri anlamına gelir.
Onay ihtiyacı belgenin gideceği yere göre yükselir:
Apostil, belgeyi düzenleyen makamın imzasını tasdik eder. Devlet hastanesinden alınan ve resmî imza taşıyan raporlar için bu yol izlenebilir; özel hastane evrakında süreç farklı işler, önce notere onaylatılması gerekir. Hangi belgenin apostile uygun olduğunu, onayı verecek valilik ilgili birimi değerlendirir.
Ankara'da hem Kızılay hem Balgat şubemizde onkoloji, kardiyoloji, ortopedi ve nöroloji raporları başta olmak üzere medikal ve tıbbi tercüme hizmeti veriyoruz; dosyanın hacmine ve dile göre teslim planını teklif aşamasında paylaşıyoruz.
Süreç tek yönlü değil. Yurt dışında tedavi gören hastanın ülkeye dönüşte Türkiye'deki hekimine sunacağı yabancı dildeki taburcu raporu, patoloji sonucu ve ilaç şeması da Türkçeye çevrilir. SGK'ya yapılacak masraf iade başvurularında faturalar ve tedavi belgelerinin noter onaylı Türkçe çevirisi istenir. Bu başvuruda hangi belgenin hangi formatta kabul edileceğini kurumun ilgili birimi bildirir.
Yurt dışındaki hastaneler dosyayı çoğu kez İngilizce kabul eder, ancak Almanya, Avusturya ve İsviçre'deki bazı klinikler Almanca çeviri ister. Hedef dili baştan doğrulamak, dosyanın ikinci kez çevrilmesini önler.
Uzun yatışlar sonrasında dosya yüz sayfayı geçebilir. Her sayfayı çevirtmek zorunda değilsiniz. Karşı klinikten "tam dosya mı, özet mi" sorusunun cevabını almak hem süreyi hem hacmi düşürür. İkinci görüş taleplerinde epikriz, patoloji ve son görüntüleme raporu çekirdek üçlüdür; kalanı hekim isterse eklenir.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü