Apostil Nedir? Hangi Belgelerde ve Hangi Ülkelerde Gerekir?

Yayın tarihi: 8 Eylül 2026

Apostil, bir ülkede düzenlenen resmî belgenin başka bir ülkede geçerli sayılabilmesi için belgenin üzerine veya ekine konulan uluslararası tasdik şerhidir. Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olan ülkeler arasında, apostil şerhi taşıyan bir belge için ayrıca Dışişleri Bakanlığı ve konsolosluk onayı aranmaz. Türkiye'de apostil şerhi, belgenin türüne göre valilikler ya da adliyelerdeki adalet komisyonu başkanlıkları tarafından verilir. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde ise apostil yerine Dışişleri ve ilgili ülke konsolosluğu tasdiki gerekir.

Apostil tam olarak ne işe yarar?

Bir ülkenin resmî kurumunun düzenlediği belge, kural olarak yalnızca o ülkede doğrudan hüküm doğurur. Belgeyi yurt dışındaki bir üniversiteye, göç idaresine, mahkemeye veya işverene sunacaksanız, karşı taraf belgenin gerçekten yetkili bir merci tarafından düzenlendiğinden emin olmak ister. Apostil şerhi tam olarak bunu belgeler: belgeyi imzalayan kişinin görevini, imzanın ve mührün doğruluğunu teyit eder.

Apostil, belgenin içeriğini onaylamaz. Yani bir diplomanın apostilli olması, o diplomanın karşı ülkede denkliğinin kabul edileceği anlamına gelmez; yalnızca belgenin sahte olmadığını, yetkili kurumdan çıktığını gösterir. Denklik, kabul ve tanıma süreçleri ayrı konulardır.

Apostil hangi ülkeler için gerekir?

Apostil, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında geçerlidir. Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı, Birleşik Krallık, ABD, Rusya, Ukrayna, Japonya, Güney Kore, Avustralya, Arjantin, Meksika gibi çok sayıda ülke bu sözleşmeye taraftır. Türkiye de sözleşmeye taraf olduğu için, Türkiye'de düzenlenen apostilli bir belge bu ülkelerde ek bir konsolosluk tasdiki aranmadan kabul edilir.

Buna karşılık bazı ülkeler sözleşmeye taraf değildir. Bu durumda belge için klasik tasdik zinciri işletilir: belge ilgili kurumdan onaylanır, ardından Dışişleri Bakanlığı tasdiki alınır ve son olarak belgenin sunulacağı ülkenin Ankara'daki büyükelçiliği veya konsolosluğunda onaylatılır. Taraf ülke listesi zaman içinde değişebildiği ve bazı ülkelerin sözleşmeye katılımına diğer taraf devletlerin itiraz etmesi mümkün olduğu için, işlem öncesinde belgenin sunulacağı ülkeye göre doğrulama yapmak önemlidir.

Apostil mi, konsolosluk tasdiki mi gerekiyor, nasıl anlaşılır?

En güvenilir yol, belgeyi teslim edeceğiniz kurumun yazılı talebine bakmaktır. Üniversiteler, vize başvuru merkezleri ve yabancı noterler genellikle "apostilled copy", "legalised document" veya "apostil şerhli" gibi ifadelerle isteyeceklerini açıkça belirtir. Talep metni belirsizse, belgenin gideceği ülkenin sözleşmeye taraf olup olmadığı üzerinden gidilir.

Hangi belgelere apostil alınır?

Apostil, resmî belgelere verilir. Özel kişiler arasında imzalanmış, hiçbir resmî mercinin müdahalesi olmayan bir yazı doğrudan apostil alamaz; ancak noterde onaylandığında noter işlemi resmî belge niteliği kazandığı için apostil kapsamına girebilir. Uygulamada en sık apostil alınan belgeler şunlardır:

• Nüfus ve aile belgeleri: doğum, evlenme, boşanma, ölüm kayıt örnekleri, vukuatlı nüfus kayıt örneği, evlenme ehliyet belgesi
• Eğitim belgeleri: diploma, mezuniyet belgesi, transkript, öğrenci belgesi, ders içerikleri
• Adli belgeler: adli sicil kaydı, mahkeme kararları, boşanma kararı, veraset ilamı
• Noter işlemleri: vekâletname, taahhütname, muvafakatname, imza beyanı, noter onaylı şirket belgeleri
• Ticari ve resmî kurum belgeleri: ticaret sicil belgeleri, faaliyet belgesi, imza sirküleri, vergi levhası onayları
• Sağlık belgeleri: resmî sağlık kuruluşlarından alınan raporlar ve aşı kayıtları

Türkiye'de apostil şerhini kim verir?

Türkiye'de apostil verme yetkisi belgenin türüne göre ayrılmıştır. İdari nitelikli belgeler için valilikler, adli nitelikli belgeler için adliyelerdeki adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir. Ankara'da idari belgelerin apostili Ankara Valiliği'nde, mahkeme ve savcılık kaynaklı belgelerin apostili ise adliyede yapılır.

Tercüme mi önce yapılır, apostil mi?

Bu, en sık karışan noktadır ve cevabı belgenin sunulacağı kuruma göre değişir. Yaygın iki uygulama vardır:

1. Önce apostil, sonra tercüme: Belge Türkçe olarak apostil şerhi alır, ardından apostil şerhi de dâhil olmak üzere tamamı hedef dile yeminli tercüman tarafından çevrilir. Çeviri gerekiyorsa noterde onaylanır. Çoğu Avrupa ülkesi bu sırayı ister.
2. Önce tercüme ve noter onayı, sonra apostil: Bazı kurumlar, noter onaylı çevirinin de apostil şerhi taşımasını talep eder. Bu durumda çeviri noterde onaylandıktan sonra noter imzası için apostil alınır.

Yanlış sırayla ilerlemek, belgenin karşı kurumda reddedilmesine ve sürecin baştan tekrarlanmasına yol açar. Bu nedenle Onur Tercüme Merkezi'nde belgeyi teslim aldığımızda önce hedef ülkeyi ve belgeyi sunacağınız kurumun talebini netleştiriyor, ardından apostil ve valilik onayı işlemleri ile yeminli tercümeyi doğru sırada planlıyoruz.

Apostil şerhi hangi dilde olur?

Apostil şerhi standart bir forma sahiptir ve başlığı Fransızca olarak yer alır. Şerhin diğer alanları düzenleyen ülkenin dilinde doldurulur. Türkiye'de verilen apostil şerhi Türkçe doldurulduğu için, belge yurt dışına sunulurken şerhin de çeviriye dâhil edilmesi genellikle istenir.

Ankara'da apostil sürecinde nelere dikkat etmeli?

• Belgenin güncel olması istenebilir; özellikle nüfus kayıt örnekleri ve adli sicil kayıtlarında kurumlar son aylarda alınmış belge talep edebilir.
• e-Devlet üzerinden alınan barkodlu belgelerin apostil için kabul edilip edilmediği belge türüne göre değişir; bazı işlemlerde ıslak imzalı ve mühürlü nüsha gerekir.
• Diploma ve transkriptlerde apostil öncesinde üniversitenin veya il millî eğitim müdürlüğünün onayı aranabilir.
• Vekâletname gibi noter belgelerinde metnin hedef ülkedeki kullanım amacına uygun hazırlanması, sonradan düzeltme gereğini ortadan kaldırır.
• İşlem süresi belgenin türüne, onay zincirinin uzunluğuna ve dile göre değişir; net bilgi için teklif formundan bize belgeyi ve hedef ülkeyi iletebilirsiniz.

Kızılay'daki Atatürk Bulvarı, Atahan İş Merkezi şubemiz ve Balgat'taki Ceyhun Atıf Kansu Caddesi şubemiz, valilik ve adliye işlemlerinin yürütüldüğü noktalara yakın konumdadır. Böylece apostil, yeminli tercüme ve gerekiyorsa Dışişleri ile konsolosluk tasdiki aynı süreç içinde takip edilebilir.