Yayın tarihi:
YÖK denklik başvurusunda diploma, not döküm belgesi (transkript), ders içerikleri, pasaportun kimlik ve giriş-çıkış sayfaları ile öğrenim vizesi kayıtlarının yeminli tercümesi istenir. Tıp, diş hekimliği ve eczacılık gibi programlarda staj/klinik uygulama belgeleri, lisansüstü başvurularda tez ve tez onay sayfası da dosyaya eklenir. Yabancı dildeki resmî belgeler önce düzenlendiği ülkede apostil ya da konsolosluk tasdiki alır, ardından Türkiye'de yeminli tercüman tarafından çevrilip noterde onaylanır.
Yükseköğretim Kurulu'na yapılan tanıma ve denklik başvurularında dosyanın omurgasını üç belge oluşturur: diploma, transkript ve ders içerikleri. Bunların üçü de yabancı dildeyse üçü de çevrilir. Eksik bırakılan tek bir ders içeriği bile dosyanın beklemesine yol açar.
Mezuniyet belgesi henüz diplomaya dönüşmediyse geçici mezuniyet belgesi de kabul edilir. Çeviride üniversitenin adı, program adı, verilen unvan ve mezuniyet tarihi birebir aktarılmalı; program adı Türkçeye "yakıştırılarak" değil, kaynaktaki haliyle çevrilmelidir. "Bachelor of Science in Civil Engineering" ifadesini yalnızca "İnşaat Mühendisliği" diye kısaltmak, unvan bilgisini kaybettirir.
Not döküm belgesinde ders adları, kredi ve AKTS değerleri, notlar ve genel ortalama yer alır. Çevirinin en kritik kısmı not sistemidir. Belgenin arkasındaki not skalası açıklaması (örneğin A=4.0, geçme notu, 1-100 karşılığı) çoğu kişi tarafından atlanır; oysa değerlendirmeyi yapan komisyon bu tabloya bakar. Skala ayrı bir sayfadaysa o sayfa da çevrilmelidir.
Müfredat ya da içerik kataloğu, denklik incelemesinin en hacimli parçasıdır. Onlarca dersin haftalık konu başlıkları, kredileri ve kaynakçası yüzlerce sayfa tutabilir. Üniversitenin resmî antetli içerik belgesi yoksa internet sitesindeki katalog çıktısı kullanılır, ancak bu çıktının okulun mührüyle onaylanmış olması işinizi kolaylaştırır.
Ders içeriklerini çeviriye göndermeden önce hangi derslerin talep edildiğini kontrol edin. Tüm katalog yerine yalnızca mezun olduğunuz programın derslerinin çevrilmesi hem dosyayı sadeleştirir hem de maliyeti düşürür.

Denklik incelemesinde "kağıt üzerinde kayıtlı olmak" yetmez; öğrenim süresince ilgili ülkede bulunduğunuzu göstermeniz beklenir. Bunun için pasaportun kimlik bilgileri sayfası, giriş-çıkış damgalarının bulunduğu tüm sayfalar ve varsa öğrenci vizesi/oturma izni kartı dosyaya eklenir. Damga sayfalarında yabancı dildeki mühür metinleri de çeviriye dahildir.
Emniyet Genel Müdürlüğü'nden alınan yurda giriş-çıkış kayıtları dökümü Türkçe düzenlendiği için çeviri gerektirmez. Yurt dışındaki oturum belgeleri ve ikamet kartları ise çevrilir.
| Belge | Apostil / tasdik | Yeminli tercüme | Noter onayı |
|---|---|---|---|
| Diploma veya geçici mezuniyet belgesi | Evet | Evet | Evet |
| Transkript (not skalası dahil) | Evet | Evet | Evet |
| Ders içerikleri | Kurum mührü yeterli olabilir | Evet | Evet |
| Pasaport kimlik ve giriş-çıkış sayfaları | Hayır | Evet | Evet |
| Öğrenci vizesi / oturma izni | Hayır | Evet | Evet |
| Lise diploması (lisans başvurularında istenirse) | Evet | Evet | Evet |
| Tez ve tez onay sayfası (lisansüstü) | Onay sayfası için evet | Evet | Evet |
Sıralama şaşarsa iş baştan yapılır. Doğru sıra şudur: belge önce düzenlendiği ülkede apostil şerhi alır. Ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değilse apostil yerine o ülkenin dışişleri bakanlığı ve ardından Türk konsolosluğu tasdiki gerekir. Onay tamamlandıktan sonra belge Türkiye'ye getirilir; apostil şerhinin kendisi de çeviriye dahil edilerek yeminli tercüme yapılır ve noterde onaylanır.
Belgeyi mezun olduğunuz ülkede çevirtip Türkiye'ye getirmek çoğu başvuruda sorun çıkarır. Türkiye'deki resmî işlemlerde geçerli olan, Türk noterine bağlı yeminli tercümanın imzaladığı ve noterin onayladığı çeviridir.
Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hemşirelik mezunlarından klinik uygulama, staj ve rotasyon belgeleri istenir. Bu belgelerde hangi kliniklerde kaç hafta çalışıldığı, sorumlu hekim onayı ve hastane adı yer alır; hepsi çeviriye girer. Mezun olduğunuz ülkede mesleği icra yetkisi veren lisans veya kayıt belgesi varsa onu da ekleyin.
Hukuk mezunlarında müfredatın hangi ülke hukukunu kapsadığı belirleyicidir; ders içeriklerinin eksiksiz çevirisi bu nedenle daha da önem kazanır. Mühendislik programlarında ise laboratuvar ve proje derslerinin saat bilgileri incelenir.
Ankara'da Kızılay ve Balgat şubelerimizde yürüttüğümüz YÖK denklik işlemleri tercümesi hizmetinde diploma, transkript ve ders içeriklerini aynı terim listesiyle çeviriyoruz; böylece dosya içindeki ders adları birbiriyle çelişmiyor.
Hayır. Eksik bilgi nedeniyle ek belge talep edildiğinde yalnızca yeni gelen belge çevrilir; daha önce noter onayı almış çeviriler geçerliliğini korur. Ancak üniversiteden düzeltilmiş bir transkript ya da güncellenmiş içerik belgesi alındıysa, o belgenin çevirisi yenilenir. Kurum, çeviriyle asıl belge arasındaki tarih ve ders farklarını karşılaştırır.
Başvuru sonrası Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi'ne (SYBS) yönlendirilenlerde çeviri yükü artmaz; bu aşama sınav ve staj esaslıdır. Yeni belge yalnızca yurt dışındaki kurumdan bir yazı istenmesi halinde gündeme gelir.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü