Yeminli Tercüman Nasıl Olunur?

Mevzuat ne diyor?

Dayanak, Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nin 96. maddesi. Yeterliliği belirleyen tek ölçüt orada yazılı:

"Noter, çevirmeyi yapanın o dili veya yazıyı doğru olarak bildiğine, diplomasını veya diğer belgelerini görerek veya diğer yollarla ve hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde kanaat getirmelidir." Noterlik Kanunu Yönetmeliği, madde 96

Kanaat oluştuktan sonra noter yemin ettiriyor ve bunu tutanağa geçiriyor. Tutanakta ne yazacağı da aynı maddede sayılı:

"Tutanakta, çevirmeyi yapanın adı, soyadı, doğum tarihi, iş adresi, ev adresi, tahsil derecesi, hangi dil veya dilleri, hangi yazıyı bildiği, noterin çevireni ne suretle tanıdığı, yemin biçimi ve tutanağın tarihi yer alır." Noterlik Kanunu Yönetmeliği, madde 96

Adım adım

1. Dil bilginizi belgeleyecek evrakla notere başvurun Yönetmelik belirli bir diploma ya da sınav puanı şart koşmuyor; noterin "diplomasını veya diğer belgelerini görerek" kanaat getirmesini istiyor. Hangi belgenin yeterli sayılacağına o noter karar veriyor — bu yüzden noterden notere farklı uygulama görebilirsiniz.
2. Noter dil bilginize kanaat getirir Kanaat "hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde" oluşmalı. Bu, mevzuatın tek yeterlilik ölçütü: merkezî bir sınav ya da devlet lisansı yok.
3. Yemin tutanağı düzenlenir Noter, Noterlik Kanunu'nun 75. maddesine dayanarak tercümana yemin ettirir ve bunu tutanakla belgelendirir. Tutanağı noter ve tercüman birlikte imzalar.
4. Tutanak o noterin kartonunda kalır Yemin tutanağınız hangi noterdeyse, çeviri işlemini o noter onaylayabilir. Başka bir noterde çalışmak için orada da yemin tutanağınızın bulunması gerekir.

Beş yaygın yanılgı

Bu konuda dolaşan şart listelerinin çoğunun mevzuatta karşılığı yok. Sık rastlananlar:

• Devletin açtığı bir yeminli tercümanlık sınavı var. Yok. Çeviri Derneği'nin ifadesiyle Türkiye'de çevirmen yeterliliklerini belirleyen bir çeviri mevzuatı bulunmuyor; yetki, noterin kanaati ve yemin tutanağıyla doğuyor.
• Bir kez yemin eden tercüman her noterde çeviri yapabilir. Hayır. Noter, kartonunda yemin tutanağı bulunmayan kimseye çevirme yaptıramıyor; yetki noter bazında işliyor.
• Mütercim-tercümanlık mezunu olmak zorunludur. Yönetmelik belirli bir bölüm şartı koymuyor. Diploma, noterin kanaat getirmesinde kullanabileceği belgelerden biri olarak geçiyor; tek yol değil, ama en yaygın yol.
• Yeminli tercüman çevirinin noter onayını da verebilir. Veremez. Tercüman kendi imza ve kaşesiyle çeviriyi onaylar; noter tasdiki ayrı bir işlemdir ve imzanın tercümana ait olduğunu noter tasdik eder.
• Konsolosluklar da aynı yemin tutanağını kabul eder. Etmeyebilir. Dışişleri'nin duyurusuna göre konsoloslar da yalnızca kendi belirledikleri ve kendi dairelerinde yemin tutanağı bulunan tercümanlarla çalışıyor.

Yetki noter bazında işliyor

"Noter, kartonunda yemin tutanağı bulunmayan bir kimseye çevirme yaptıramaz." Noterlik Kanunu Yönetmeliği, madde 96

Aynı mantık konsolosluklar için de geçerli; Dışişleri Bakanlığı'nın yeminli tercümanlık duyurusunda şöyle yazıyor:

"Noterler ve Konsoloslar, ancak, kendilerini belirledikleri, yemin verdirdikleri ve dairelerinde yemin tutanakları bulunan tercümanlara çeviri işlemlerini yaptırabilirler." T.C. Dışişleri Bakanlığı duyurusu

Yurt dışında bir konsolosluk için çeviri yapmak isteyen çevirmen, o temsilciliğin kendi listesine girmek zorunda; noterdeki yemin tutanağı bunun yerine geçmiyor.

Yeminli tercüman ne kadar kazanır?

Bu sayfada rakam yok — doğrulayabileceğimiz bir kaynağı olmadığı için. Kazanç dile, çalışma biçimine (büro kadrosu ya da serbest) ve iş hacmine göre değişiyor. İşin biriminin nasıl hesaplandığını merak ediyorsanız iki sayfamız var: boşluksuz karakter ve sayfa hesabı ile ücreti neyin belirlediği.

Çeviri yaptıracaksanız

Bu sayfayı mesleği merak ettiğiniz için değil de belgenizi çevirtmek için açtıysanız, aradığınız şey muhtemelen yeminli tercüme ya da üstüne noter tasdiki eklenen noter onaylı tercüme. Hangisinin gerektiğinden emin değilseniz onay sihirbazı birkaç soruyla söylüyor.

Kaynaklar

1. Noterlik Kanunu Yönetmeliği md. 96 — çevirme işlemleri ve yemin tutanağı
2. Çeviri Derneği — Ülkemizde yeminli çevirmenlik üzerine (29 Nisan 2022)
3. T.C. Dışişleri Bakanlığı — Yeminli tercümanlık sınavı duyurusu (Dublin Büyükelçiliği)

Kaynaklar 16.09.2026 tarihinde okundu. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce noterinize danışın.