Yayın tarihi:
Konsolosluklar evrakı çoğunlukla içeriği yüzünden değil, onay zincirindeki bir eksiklik yüzünden geri çevirir: noter onayı atlanmış, Dışişleri tasdiki yerine apostil alınmış, çeviri fotokopiden yapılmış ya da isim yazımı pasaporttaki yazımla tutmuyordur. Türkiye'den gönderilecek bir belgede sıra noter onayı, ardından valilik apostili veya Dışişleri Bakanlığı tasdiki, en son ilgili ülkenin konsolosluğudur. Bu sıra bozulduğunda belge baştan hazırlanır.
Bir belgenin yurt dışında işlem görmesi için üzerinde iki şeyin birden doğrulanması gerekir: belgeyi düzenleyen makamın imzası ve çevirinin kaynak metne sadık olduğu. Türkiye'de bu iki doğrulama ayrı ayrı yapılır. Önce yeminli tercüman çeviriyi imzalar, noter tercümanın imzasını onaylar. Sonra noterin imzası bir üst makam tarafından tasdik edilir. Belgeyi alacak ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değilse, bu üst makam zinciri Dışişleri Bakanlığı tasdikiyle devam eder ve son halkada o ülkenin Ankara'daki büyükelçiliği veya konsolosluğu yer alır.
Ret kararlarının büyük kısmı bu halkalardan birinin atlanmasından çıkar. Konsolosluk görevlisi metnin anlamını tartışmaz; kendisinden önceki mührün tanıdığı bir mühür olup olmadığına bakar. Tanımıyorsa evrak geri döner.
Hedef ülke apostil sözleşmesine taraf ise valilik apostili yeterlidir, ayrıca konsolosluk tasdiki istenmez. Konsolosluk onayı, apostilin geçerli olmadığı ülkeler ve bazı özel belge türleri için gündeme gelir.
| Ret sebebi | Nasıl önlenir |
|---|---|
| Onay sırasının bozulması | Noter onayı alınmadan Dışişleri'ne veya konsolosluğa gidilmez; sıra tek yönlüdür |
| Apostil ile Dışişleri tasdikinin karıştırılması | Hedef ülkenin apostil sözleşmesine taraf olup olmadığı başvurudan önce doğrulanır |
| Fotokopi üzerinden çeviri | Çeviri, ıslak imzalı/mühürlü asıl nüshadan veya kurumun verdiği onaylı suretten yapılır |
| İsim yazımının pasaportla uyuşmaması | Pasaporttaki Latin harfli yazım tercümana baştan bildirilir |
| Belgenin tarihinin eski olması | Nüfus kayıt örneği, adli sicil, imza sirküleri gibi evrak başvuruya yakın tarihte yeniden alınır |
| Eksik sayfa veya ek | Arkalı önlü basılmış sayfalar, diploma eki, transkript ekleri bütün olarak çevrilir |
| Okunmayan mühür veya kaşe | Soluk mühürlü belge kurumdan yeniden talep edilir |
Kiril, Arap ya da Yunan alfabesinden gelen adlarda tek bir harfin farklı yazılması, konsolosluk açısından iki ayrı kişi demektir. Pasaportta "Yusif" yazan kişi için çeviride "Yusuf" kullanılırsa belge kabul edilmez. Aynı sorun Türkçe adların yabancı dile aktarımında da çıkar: "Çağlar" adının pasaportta "Caglar" biçiminde geçtiğini tercümanın bilmesi gerekir. Çeviri siparişi verirken pasaportun kimlik sayfasının fotoğrafını paylaşmak bu riski tamamen ortadan kaldırır.
Noter, tercümanın imzasını onaylarken çevirinin hangi belgeden yapıldığına bakar. Elinizde yalnızca fotokopi varsa, çeviri "fotokopiden yapılmıştır" kaydıyla işlem görür ve pek çok konsolosluk bu kaydı gördüğünde evrakı işleme almaz. Diploma, nüfus kayıt örneği, mahkeme kararı ve ticaret sicil belgelerinde asıl nüsha ya da düzenleyen kurumun onayladığı suret şarttır.
Medeni hâl, adli sicil ve şirket yetkisi gösteren evrak, içeriği her an değişebilecek bilgileri taşır. Konsolosluklar bu tür belgelerde yakın tarihli düzenleme ister; sürenin kaç ay olduğu ülkeden ülkeye değişir. Altı ay önce aldığınız nüfus kayıt örneğini çevirtip onay zincirine sokmak, hem harcı hem emeği boşa çıkarabilir. Önce belgeyi tazeleyin, sonra çeviriye verin.
Bazı ülkelerin Ankara temsilcilikleri, kendi listelerindeki tercümanların yaptığı çeviriler dışındakileri kabul etmez ya da çeviriyi kendi bünyesinde yaptırır. Böyle bir durumda Türkiye'deki noter onaylı çeviri, belgenin Türkiye içindeki işlemleri için geçerliliğini korur; konsolosluk ise aynı metni kendi usulüne göre yeniden düzenletir. Bu nedenle başvuru yapılacak temsilciliğin güncel evrak listesi ve dil şartı, çeviri siparişinden önce kontrol edilmelidir. Dışişleri ve konsolosluk onayları hizmetimiz kapsamında hangi belgenin hangi makamdan geçeceğini baştan planlıyoruz.
Konsolosluklar randevu sistemi, kabul günleri ve istenen ek formlar konusunda birbirinden ayrılır. Onay zinciri tamamlanmış olsa bile randevusuz gidilen başvuru işleme alınmaz.
Hata çevirideyse düzeltilmiş metin yeniden noterden geçirilir; önceki noter onayı geçersiz hâle gelir. Hata onay sırasındaysa eksik halka tamamlanır ve belge aynı sırayla ilerler. Belgenin kendisi eskiyse ya da asıl nüsha yoksa süreç baştan başlar: kurumdan yeni belge, yeni çeviri, yeni onay. Bu yüzden ilk adımda hedef ülkenin listesini görmek, üç ayrı makama ikinci kez gitmekten her zaman ucuza gelir. Kızılay ve Balgat şubelerimizde belgeyi görmeden önce hangi ülkeye, hangi kuruma sunulacağını sormamızın sebebi de bu.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü
Onur Tercüme
