Yayın tarihi:
Konsolosluk tasdikinde evraklar çoğunlukla çevirinin kalitesi yüzünden değil, onay zincirindeki bir halka atlandığı için reddedilir. Noter onaylı çevirinin üzerinde kaymakamlık veya valilik tasdiki yoksa, Dışişleri Bakanlığı tasdiki alınmamışsa ya da isim yazımı pasaporttaki yazımla örtüşmüyorsa belge işleme alınmaz. Red kararı yazılı gerekçeyle gelmediği için eksiğin ne olduğunu çoğu kişi ancak tüm süreci tekrar ederken fark eder.
Konsolosluk memuru çevirinin üslubunu değerlendirmez. Baktığı şey şudur: bu belge, Türkiye'deki resmî makamlar tarafından hangi sırayla onaylanmış ve zincirde kopukluk var mı? Apostil uygulamayan ülkelere gidecek evraklarda zincir, noter onaylı çevirinin üzerine kaymakamlık ya da valilik tasdiki, ardından Dışişleri Bakanlığı tasdiki, en son da ilgili ülkenin Ankara'daki temsilciliğinin onayı biçiminde ilerler. Bir halka eksikse belge masaya bile çıkmaz.
İşin can sıkıcı tarafı, reddin gerekçesinin çoğu zaman tek cümlelik sözlü bir uyarı olmasıdır. "Eksik" denir, belge geri verilir. Hangi eksik olduğunu anlamak size kalır.

| Sorun | Nasıl ortaya çıkıyor | Çözüm |
|---|---|---|
| Valilik/kaymakamlık tasdiki yok | Noter onaylı çeviri doğrudan Dışişleri'ne veya konsolosluğa götürülmüş | Noterin bağlı olduğu yerdeki kaymakamlık veya valilikten imza tasdiki alınır |
| Çeviri aslından ayrılmış | Zımba sökülmüş, sayfa eklenmiş, mühür kopmuş | Tercüme takımı bozulmaz; bozulduysa noter onayı yenilenir |
| İsim yazımı tutmuyor | Çeviride "Gulsah", pasaportta "Gülşah" | Pasaporttaki Latin harfli yazım esas alınır, çeviri buna göre düzenlenir |
| Belge tarihi eski | Nüfus kayıt örneği veya adli sicil aylar önce alınmış | Belge yeniden alınır, çeviri güncel nüsha üzerinden yapılır |
| Yanlış dil | Çeviri İngilizce yapılmış, temsilcilik kendi resmî dilini istiyor | Hedef ülkenin kabul ettiği dil önceden teyit edilir |
| Fotokopi üzerinden çeviri | Aslı yerine suret kullanılmış | Islak imzalı/mühürlü asıl nüsha ile işlem yapılır |
Konsolosluk, önündeki belgeyle başvuru sahibinin kimlik bilgilerini karşılaştırır. Türkçe karakterlerin Latin alfabesine aktarımında yapılan küçük bir tercih farkı bile iki ayrı kişi izlenimi doğurabilir. Doğum yeri de aynı kapsamdadır: pasaportta "Afyonkarahisar" yazıyorsa çeviride "Afyon" olmamalı. Çeviriyi teslim alırken ad, soyad, doğum tarihi ve doğum yerini pasaport sayfasıyla yan yana koyup okumak, sonradan haftalar kazandırır.
Evlilik, boşanma veya ad değişikliği nedeniyle soyadı değişmişse, hem eski hem yeni soyadı taşıyan belgeler arasındaki bağı gösteren nüfus kayıt örneğini de çevirtmek gerekir. Konsolosluk bu bağı kendi başına kurmaz.
Sıra değiştirilemez. Dışişleri Bakanlığı, üzerinde valilik veya kaymakamlık tasdiki bulunmayan noter onaylı çeviriyi tasdik etmez; konsolosluk da Dışişleri tasdiki olmayan evrakı kabul etmez. Her makam, bir önceki makamın imza ve mührünü doğruladığı için zincir mantığı böyle işler. Birini atlayıp sonradan tamamlamak mümkün değildir, baştan başlanır.
Apostil uygulayan ülkelere gidecek belgelerde bu zincir kısalır; noter onayının ardından valilik ya da adliye apostil şerhini verir ve konsolosluk aşamasına gerek kalmaz. Hangi ülkenin hangi yolu izlediği baştan netleştirilmezse, apostilli belge konsolosluğa, konsolosluk tasdiki gereken belge valiliğe gider; ikisi de boşa gider. Zincirin tamamını tek elden yürütmek istiyorsanız Dışişleri ve konsolosluk onayları hizmetimiz üzerinden belgelerinizi değerlendirmeye gönderebilirsiniz.
Hayır. Bazı temsilcilikler randevu şartı koyar, bazıları yalnızca belirli günlerde evrak kabul eder. Bir kısmı çevirinin kendi ülkesinin resmî dilinde olmasında ısrar ederken, bir kısmı İngilizceyi kabul eder. Vekâletle başvuru kabul edip etmemek de temsilcilikten temsilciliğe değişir; bazıları yalnızca belge sahibinden ya da noter vekâletnamesi ibraz eden kişiden evrak alır.
Bu nedenle ilk adım, hedef ülkenin Ankara'daki temsilciliğinin güncel uygulamasını teyit etmektir. Konsolosluk tasdikinde başvuru usulleri kurumun kendi kararıyla değişebilir ve bu değişiklikler önceden duyurulmayabilir.
Tercüme takımının zımbasını sökmeyin. Fotokopi çekmek, tarama yapmak ya da sayfaları ayırmak için zımba çıkarıldığında noter mührünün bütünlüğü bozulur ve belge geçersiz sayılır. Taranmış nüshaya ihtiyacınız varsa noter onayından önce çekim yapın.
Teslim aldığınız dosyada şu dördünü gözden geçirin: belgenin aslı ile çevirinin birbirine bağlı olup olmadığı, noter onay şerhinin tarihi, kimlik bilgilerinin pasaportla birebir uyumu ve belgenin düzenlenme tarihinin hedef kurumun istediği geçerlilik aralığında kalıp kalmadığı. Adli sicil kaydı, nüfus kayıt örneği ve ikametgâh gibi belgelerde tarih kritiktir; diploma veya doğum belgesi gibi statüsü değişmeyen evraklarda böyle bir kısıt aranmaz.
Belgelerin hangi kurumdan alınacağı da süreyi etkiler. Üniversite diplomasının onaylı sureti, mezun olunan okuldan talep edilir ve bu talebin karşılanması birkaç iş günü sürebilir. Mahkeme kararlarında ise kesinleşme şerhi aranır; şerhsiz karar suretinin çevirisi tasdik zincirinde takılır. Ankara'da Kızılay ve Balgat ofislerimize belgeleri getirmeden önce bu iki ayrıntıyı netleştirmek, dosyanın tamamının aynı anda ilerlemesini sağlar.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü