Yayın tarihi:
Almanya'ya gönderilecek Türk resmî belgelerinde doğru sıra şudur: önce belgenin aslı ilgili kurumdan alınır, sonra yetkili merciden apostil şerhi konur, en son belge apostil şerhiyle birlikte Almancaya çevrilip noterde onaylatılır. Apostilden önce yapılan çeviri, şerh çevrilmediği için Almanya'daki makam tarafından eksik bulunabilir. Ayrıca doğum, evlenme ve ölüm kayıtlarında nüfus müdürlüğünden alınacak çok dilli (uluslararası) formüller, ayrı bir çeviriye gerek bırakmayabilir.
Bu sıralama, Almanya'ya evrak gönderen kişilerin en sık takıldığı yer. Belgeyi noterde Almancaya çevirtip sonra apostil için valiliğe gidince, valilik apostili çeviriye değil çevirinin altındaki noter imzasına koyar. Sonuçta elinizde Türkçe aslı apostilsiz, çevirisi apostilli bir dosya olur. Almanya'daki Standesamt veya Ausländerbehörde ise aslın apostilli olmasını bekler.
Doğru akış şöyle işler:
Apostil şerhinin kendisi de çevrilmelidir. Şerhin başlığı Fransızca (Apostille — Convention de La Haye du 5 octobre 1961) olsa da altındaki alanlar Türkçe doldurulur; imza sahibinin adı, sıfatı, numara ve tarih Almancaya aktarılmalıdır.
Türkiye'de apostil yetkisi belgenin idari mi adli mi olduğuna göre ikiye ayrılır. Yanlış kapıya gidip gün kaybetmemek için tabloya bakın.
| Belge | Nereden alınır | Apostil mercii |
|---|---|---|
| Doğum, evlenme, ölüm kayıt örneği; vukuatlı nüfus kayıt örneği | Nüfus müdürlüğü | Valilik / kaymakamlık |
| Diploma, transkript, öğrenci belgesi | Üniversite veya il millî eğitim müdürlüğü | Valilik (vakıf üniversitesi belgelerinde önce noter onayı istenebilir) |
| Adli sicil kaydı | Adliye veya e-Devlet | Ağır ceza mahkemesi adalet komisyonu başkanlığı |
| Boşanma kararı, mahkeme ilamı | İlgili mahkeme kalemi (kesinleşme şerhiyle) | Ağır ceza mahkemesi adalet komisyonu başkanlığı |
| Vekâletname, muvafakatname, taahhütname | Noterlik | Ağır ceza mahkemesi adalet komisyonu başkanlığı |
Türkiye ve Almanya, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraftır. Bu yüzden apostilli bir belge için ayrıca Dışişleri Bakanlığı ve Almanya Büyükelçiliği tasdiki aranmaz. Konsolosluk tasdiki sorulan durumlar daha çok sözleşmeye taraf olmayan ülkeler içindir.
Var. Nüfus müdürlüklerinden doğum, evlenme ve ölüm kayıtları için çok dilli uluslararası formüller (Formül A, B, C) talep edebilirsiniz. Bu belgelerin alan başlıkları Almanca dahil birden fazla dilde basılıdır ve Alman nüfus daireleri bunları çoğu işlemde doğrudan kabul eder. Uluslararası aile cüzdanı da benzer mantıkla hazırlanır. Yalnız bu formüller her işleme yetmez; ikamet, vatandaşlık ve mahkeme dosyalarında vukuatlı kayıt örneği gibi ayrıntılı belgeler istenir ve onların çevrilmesi gerekir.
Bu risk gerçek. Bazı Alman mahkemeleri, nüfus daireleri ve üniversiteler çevirinin Almanya'da mahkemece yetkilendirilmiş bir tercüman (beeidigter ya da ermächtigter Übersetzer) tarafından yapılmasını şart koşar. Türkiye'de yaptırdığınız noter onaylı çeviri bu durumda geçersiz sayılmaz, sadece o kurumun iç kuralına uymaz.
Evrağı hazırlatmadan önce belgeyi teslim edeceğiniz kuruma tek bir soru sorun: Çeviriyi Türkiye'de yeminli tercümana yaptırıp noterde onaylatmam yeterli mi, yoksa Almanya'da yetkilendirilmiş tercüman mı istiyorsunuz? Cevabı yazılı alın. Bu soru, iki kez çeviri masrafı ödemenin önüne geçer.
Öğrenci ve çalışma başvurularında durum daha esnektir. Uni-Assist, ZAB ya da meslek odalarına gönderilen diploma ve transkript dosyalarında Türkiye'de yapılmış noter onaylı Almanca yeminli tercüme hizmetimiz kabul görür; kritik olan, belgenin aslının apostilli olması ve çevirinin okul adı, not sistemi, ders adları bakımından tutarlı olmasıdır.
Almanya'da bir dosyanın takılmasının en sessiz sebebi budur. Çeviride geçen ad ve soyadı, pasaportunuzun kimlik sayfasındaki yazımla harfi harfine aynı olmalıdır. Türkçe karakterler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) korunur; tercüman bunları keyfî olarak c, g, i, o, s, u biçimine çevirmez. Aksi hâlde Alman makamı, iki farklı kişiden söz edildiğini düşünebilir.
Kurum ve unvan adlarında da uydurma karşılıklar sorun çıkarır. Türk makamlarının adları çevrilirken Almanca karşılığın yanında Türkçe aslının parantez içinde bırakılması iyi bir uygulamadır; "Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü" gibi kurumlar Almanya'da ismiyle tanınır. Aynı şey meslek unvanları için de geçerli: "Tekniker" ile "Techniker", "Mühendis" ile "Ingenieur" arasındaki fark denklik değerlendirmesini doğrudan etkiler.
Mahkeme kararını kesinleşme şerhi olmadan çevirtmeyin. Şerhsiz karar Almanya'da tanıma-tenfiz sürecine sokulamaz. Kararın tüm sayfaları, gerekçe bölümü dahil çevrilmelidir; yalnız hüküm kısmının çevrilmesi çoğu dosyada eksik bulunur.
Ankara'da Kızılay'daki Atahan İş Merkezi ofisimize ya da Balgat'ta Ceyhun Atıf Kansu Caddesi'ndeki şubemize belgenizin aslıyla gelebilirsiniz. Noter onayı için tercümanın belgenin aslını ya da noter tarafından kabul edilen suretini görmesi gerekir; telefonla çekilmiş fotoğraf, ön inceleme ve fiyat teklifi için yeterlidir ama onay aşamasında kâğıt nüsha aranır. Teslim süresi belgenin uzunluğuna, apostil durumuna ve noter yoğunluğuna göre değiştiği için, net bir tarih vermeden önce evrağı görmek isteriz.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü