Yayın tarihi:
Schengen vize dosyasında tercümesi istenen belgeler ülkeye ve başvuru amacına göre değişir; en sık çevrilenler nüfus kayıt örneği, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, işyeri izin yazısı, tapu ve araç ruhsatı ile 18 yaş altı için muvafakatnamedir. Çeviri dili çoğu konsoloslukta İngilizce veya başvurulan ülkenin resmî dilidir. Vize başvurularında yeminli tercümanın kaşe ve imzası kabul edilir; noter onayı yalnızca konsolosluğun ayrıca istediği durumlarda gerekir.
Schengen başvuru dosyanızı inceleyen konsolosluk görevlisi Türkçe okumak zorunda değil. Bu yüzden Türkçe düzenlenmiş resmî belgeler, konsolosluğun çalışma diline aktarılmadan değerlendirilmez. Vize formu ve pasaport gibi kalemler zaten uluslararası formatta olduğu için çeviri gerektirmez; sorun, sizin Türkiye'deki bağlarınızı ve maddi durumunuzu kanıtlayan evrakta çıkar.
Her konsolosluğun listesi aynı değil. Almanya ve Avusturya başvurularında İngilizce çeviri kabul edilirken bazı temsilcilikler kendi resmî diline çeviri ister. İtalya, İspanya ve Fransa'nın Ankara'daki başvuru merkezleri farklı uygulamalar yürütür. Bu nedenle ilk adım tercüme değil, başvuru yapacağınız ülkenin güncel belge listesini okumaktır.
Belge listesi konsolosluk ve başvuru merkezi (VFS, iDATA, BLS gibi) tarafından güncellenir. Randevu tarihine yakın bir zamanda listeyi tekrar kontrol etmek, gereksiz çeviri masrafını da önler.
Aşağıdaki tablo, turistik ve ticari Schengen başvurularında en sık karşılaşılan durumu özetliyor. Kesin şart olarak değil, dosyanızı hazırlarken yön bulmak için okuyun.
| Belge | Tercüme durumu | Not |
|---|---|---|
| Pasaport | Gerekmez | Kimlik sayfası uluslararası formattadır |
| Nüfus kayıt örneği (vukuatlı) | İstenir | e-Devlet çıktısı QR kodlu olmalı |
| SGK hizmet dökümü / işe giriş bildirgesi | İstenir | Çalışma durumunu kanıtlar |
| İşyerinden izin ve görev yazısı | İstenir | Antetli kağıt, kaşe ve imza şart |
| Banka hesap hareketleri | Çoğu banka İngilizce basar | Türkçe basılmışsa çevrilir |
| Tapu senedi, araç ruhsatı | İstenir | Türkiye'ye dönüş bağını gösterir |
| Emekli maaş belgesi | İstenir | SGK veya banka dökümü olarak |
| Öğrenci belgesi | İstenir | Öğrenciler için okul izin yazısıyla birlikte |
| Muvafakatname (18 yaş altı) | İstenir | Noterden düzenlenir, sonra çevrilir |
| Vergi levhası, ticaret sicil gazetesi | İstenir | Şirket sahipleri ve ortakları için |
| Otel ve uçuş rezervasyonu | Gerekmez | Zaten İngilizce düzenlenir |
| Seyahat sağlık sigortası | Gerekmez | Poliçe iki dilli basılır |
Eşiniz veya bir yakınınız masraflarınızı karşılıyorsa onun SGK dökümü, banka hesap hareketleri ve size ait olduğunu gösteren nüfus kayıt örneği dosyaya girer. Bunların hepsi çevrilir. Yurt dışından gelen davetiye ise ters yönde bir iş: Almanca veya Hollandaca düzenlenmiş bir davet mektubunun Türkçeye çevrilmesi çoğu başvuruda istenmez, ancak konsolosluk isterse yabancı dilden Türkçeye çeviri de yeminli tercümanla yapılır.
Vize başvurularında istenen şey, çevirinin yetkili bir tercüman tarafından yapıldığının belgelenmesidir. Yeminli tercümanın kaşesi, imzası ve beyanı bunu sağlar. Noter onayı ayrı bir katman: noter, çevirinin doğruluğunu değil, o tercümanın yemin zaptının kendisinde bulunduğunu tasdik eder. Konsolosluk listesinde "noter onaylı çeviri" ifadesi geçmiyorsa yeminli çeviri yeterlidir.
Apostil ise Schengen turistik vizesinde nadiren devreye girer. Apostil, belgenin yabancı bir ülkede resmî işlem görmesi için gerekir; vize dosyası bir resmî işlem değil, bir değerlendirme dosyasıdır. Oturum izni, evlilik ya da denklik gibi süreçlere geçtiğinizde apostil gündeme gelir.
Noter onayı gerektiren bir belgeniz varsa çeviriyi bastırıp saklamayın. Nüfus kayıt örneği ve banka dökümü gibi evrakın tarihi konsolosluk tarafından sorgulanır; eski tarihli belge üzerine yapılmış çeviri de eskimiş sayılır.
Konsolosluk memuru dosyayı çapraz okur. Nüfus kayıt örneğinde "Gökçe", çeviride "Gokce", pasaportta "GOKCE" yazıyorsa sorun çıkmaz; ama üç belgede üç farklı soyad yazımı varsa dosya sorgulanır. Bu yüzden tercümana pasaportunuzun kimlik sayfasının fotokopisini vermek en pratik çözümdür. Aynı mantık şirket unvanları için de geçerli: ticaret sicil gazetesindeki unvan ile izin yazısındaki unvan birebir örtüşmeli.
Ankara'da başvuru yapanların çoğu belgeyi Kızılay çevresindeki kurumlardan alıp aynı gün çeviriye teslim ediyor. Kızılay ve Balgat şubelerimizde Schengen ve diğer vize evraklarının tercümesi için hangi belgede noter onayının gerçekten gerektiğini de dosyanıza bakarak söylüyoruz.
Kullanılabilir, ama hepsi değil. Tapu senedi, diploma, evlilik cüzdanı gibi içeriği değişmeyen belgelerin çevirisi ikinci başvuruda da geçerlidir. Buna karşılık banka hesap hareketleri, SGK dökümü, izin yazısı ve nüfus kayıt örneği güncellik taşıyan evraktır; yenisini alıp yeniden çevirtmek gerekir. Ret gerekçesi "seyahat amacının yeterince belgelenmemesi" ise, çeviri kalitesinden çok dosyanın içeriğine bakılmalı: konsolosluk anlamadığı için değil, ikna olmadığı için reddetmiştir.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü