Yayın tarihi:
Yeminli tercüme, çevirmenin noterde yemin zaptı bulunan bir tercüman olarak kaşe ve imzasıyla çevirinin doğruluğunu beyan etmesidir; noter onaylı tercüme ise bu imzanın noter tarafından tasdik edilmesiyle resmî belge niteliği kazanır. Türkiye'deki çoğu kamu kurumu, konsolosluk ve apostil süreci noter onayı ister. Özel şirket yazışmaları, bilgi amaçlı başvurular ve bazı üniversite ön değerlendirmeleri ise yeminli imzayla yetinir. Hangisinin gerekli olduğunu belirleyen şey belgenin türü değil, belgeyi teslim edeceğiniz kurumdur.
Aynı diploma, bir işverene gönderilirken yeminli tercümanın kaşesiyle kabul edilebilir; YÖK denklik dosyasına girerken noter onayı istenir. Belgenin kendisi değişmez, muhatap değişir. Bu yüzden çeviriye başlamadan önce sorulacak soru şudur: bu evrak kimin eline geçecek ve o kurum ne istiyor?
Yeminli tercüme, çevirmenin bir noterde yemin zaptı bulunduğu anlamına gelir. Tercüman çevirinin altına kaşesini basar, imzalar ve metnin aslına uygunluğunu beyan eder. Noter onayı ise bu imzanın notere ait sicille karşılaştırılıp tasdik edilmesidir; noter çevirinin dil kalitesini denetlemez, imzanın yetkili kişiye ait olduğunu belgeler. İkisi arasındaki fark hukuki ağırlıktır.
Noter onayı almak için çeviriyi mutlaka o notere bağlı yeminli tercümanın yapmış olması gerekir. Kendi yaptığınız ya da tanıdığınıza yaptırdığınız bir metni notere götürüp onaylatamazsınız.
Aşağıdaki tablo Ankara'da en sık karşılaşılan başvuru tiplerini özetliyor. Kurumların iç yönergeleri değişebildiği için başvuru öncesi teyit almak işi hızlandırır.
| Başvuru yeri | Beklenen onay düzeyi | Not |
|---|---|---|
| Yabancı ülke konsoloslukları (vize, evlilik, miras) | Noter onayı + apostil veya konsolosluk tasdiki | Bazı konsolosluklar kendi akredite çevirmen listesini uygular |
| Göç İdaresi (ikamet, çalışma izni) | Noter onaylı çeviri | Pasaport ve yabancı nüfus belgeleri için standart uygulama |
| YÖK denklik ve üniversite kayıt | Noter onaylı çeviri | Diploma ve transkript birlikte istenir |
| Mahkemeler ve icra daireleri | Noter onaylı çeviri | Delil niteliğindeki yabancı dildeki evrak için |
| Ticaret Sicil Müdürlüğü, şirket kuruluşu | Noter onaylı çeviri | Yabancı ortağın pasaportu ve ana sözleşme dahil |
| Nüfus ve Vatandaşlık İşleri | Noter onaylı çeviri | Yurt dışı doğum, evlilik, boşanma kayıtlarında |
| Özel şirket İK süreçleri, ihale ön dosyası | Yeminli tercüman kaşesi | Sözleşme imzasına gelindiğinde noter istenebilir |
| Yurt dışı üniversiteye online başvuru | Yeminli kaşe çoğu kez yeterli | Kayıt hakkı kazanılınca onaylı nüsha talep edilir |
Bu zincirin sırası önemlidir. Apostil, noter onayından sonra alınır; tersi mümkün değildir. Ankara'da noter, valilik ve konsolosluk adımlarının tamamının takip edildiği noter tasdikli tercüme hizmetimiz bu sıralamayı belge türüne göre kurar.
Bilgi amaçlı gönderilen evraklarda, şirketler arası yazışmalarda, teknik dokümantasyonda ve ön başvuru aşamalarında yeminli tercümanın kaşesi işi görür. Bir Alman firmasına gönderilecek ürün kataloğu ya da bir yurt dışı fuar için hazırlanan tanıtım dosyası noter masasına uğramak zorunda değildir. Mahkemeye, nüfus müdürlüğüne, konsolosluğa giden hiçbir evrak için aynı şey söylenemez.
Evrak reddedilir ve süreç baştan başlar. Vize randevusu gibi tarihli işlemlerde bu, randevunun kaybı anlamına gelir. Daha sinsi bir durum da şudur: kurum evrakı alır, dosya ilerler, eksiklik haftalar sonra bildirilir. Bu arada belgenin geçerlilik süresi dolmuş olabilir; nüfus kayıt örneği ve adli sicil belgesi gibi evraklarda kurumlar çoğu kez son altı ay içinde alınmış nüsha ister.
Noter onayı çevirideki anlam hatalarını düzeltmez. İsim, tarih ve kurum adı yazımındaki bir hata onaylı nüshaya da aynen geçer. Onay almadan önce ad soyadın pasaporttaki yazımla birebir aynı olduğunu kontrol edin.
Türkçe karakter taşıyan isimler yabancı belgelerde farklı yazılabiliyor: Çağlar / Caglar, Öztürk / Ozturk. Konsolosluk ve göç idaresi, çevirideki yazımla pasaport bilgisini karşılaştırır. Uyuşmazlık varsa evrak başka bir kişiye aitmiş gibi değerlendirilir. Tercümana belgeyi teslim ederken pasaportun kimlik sayfasının bir kopyasını vermek bu riski ortadan kaldırır.
Yurt dışından Türkiye'ye gelen belgelerde zincir terstir: belge kaynak ülkede apostillenir, Türkiye'de yeminli tercüman tarafından çevrilir, sonra noter onayı alınır. Yani apostil çevrilen metnin bir parçasıdır ve onun da çevirisi yapılır. Türkiye'den çıkan belgelerde ise önce çeviri ve noter, sonra apostil gelir. Bu ayrımı atlamak, Ankara'daki noterden onay alıp belgeyi gönderdikten sonra karşı ülkeden red yanıtı almanın en yaygın sebebidir.
Kızılay ve Balgat şubelerimize gelen başvurularda ilk sorduğumuz şey belgenin hangi kuruma, hangi ülkeye gideceğidir. Cevaba göre onay zinciri kurulur; gereksiz bir noter masrafı da, eksik onaydan doğan bir red de böyle önlenir.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü
Onur Tercüme
