Yayın tarihi:
Arapça belgelerde konsolosluk onayı, belgenin gideceği veya geldiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değilse zorunlu hale gelir. Mısır, Irak, Ürdün, Lübnan, Kuveyt ve Libya gibi ülkelerde apostil kabul edilmediği için Türkiye'de düzenlenen belge noter ve valilik onayından sonra Dışişleri Bakanlığı'na, ardından o ülkenin Ankara'daki temsilciliğine tasdike gider. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Bahreyn, Fas ve Tunus gibi apostil üyesi ülkelerde ise kaymakamlık ya da valilik apostili kural olarak yeterlidir.
Apostil de konsolosluk tasdiki de aynı işi yapar: belgedeki imzanın ve mührün gerçekten yetkili bir makama ait olduğunu teyit eder. Fark, yolun uzunluğunda. Apostil tek damgayla biter; konsolosluk tasdikinde belge önce Türk makamları zincirinden geçer, sonra ilgili ülkenin Ankara'daki büyükelçiliğine veya konsolosluğuna gider. Hiçbiri belgenin içeriğini onaylamaz.
Arapça söz konusu olduğunda bu ayrım pratik bir sonuç doğuruyor: Arap ülkelerinin bir kısmı Lahey Sözleşmesi'ne taraf, bir kısmı değil. Yanlış tarafa göre hazırlanan dosya kapıdan döner.
Diploma, vekâletname, imza sirküleri, nüfus kayıt örneği, adli sicil belgesi, ticaret sicil gazetesi, menşe şahadetnamesi, evlilik ve doğum belgeleri bu grubun büyük kısmını oluşturur. Belge Türkçe düzenlenmiştir; Arapçaya çevrilip noterde tasdik edilir, sonra onay zinciri işler.
Suriye, Irak veya Mısır'dan getirilen doğum belgesi, nüfus kaydı, okul karnesi, mahkeme kararı ya da şirket belgelerinde süreç tersine döner. Bu belgenin kaynak ülkedeki yetkili makam tarafından onaylanmış ve Türkiye'nin o ülkedeki büyükelçiliği veya başkonsolosluğu tarafından tasdik edilmiş olması beklenir. Türkiye'ye geldikten sonra Arapça yeminli tercüme yapılır ve noter onayıyla kurumlara sunulur. Çeviriyi Türkiye'de yaptırmak, kaynaktaki tasdik eksikliğini kapatmaz.
Türkiye'ye getirilen Arapça belgede konsolosluk tasdiki yoksa, noter onaylı çeviri yaptırsanız bile nüfus müdürlüğü, YÖK veya mahkeme belgeyi işleme almayabilir. Onayı belge henüz yurt dışındayken tamamlatmak, sonradan kargo ve vekâletle uğraşmaktan çok daha hızlıdır.
| Ülke | Beklenen onay |
|---|---|
| Suudi Arabistan | Apostil |
| Birleşik Arap Emirlikleri | Apostil |
| Umman, Bahreyn | Apostil |
| Fas, Tunus | Apostil |
| Mısır | Dışişleri + konsolosluk tasdiki |
| Irak | Dışişleri + konsolosluk tasdiki |
| Ürdün, Lübnan | Dışişleri + konsolosluk tasdiki |
| Kuveyt, Libya | Dışişleri + konsolosluk tasdiki |
Bu tablo yol gösterir, son sözü söylemez. Sözleşmeye katılımlar değişiyor ve bazı makamlar apostilli belgeyi kabul etmekle birlikte ek bir temsilcilik kaşesi isteyebiliyor. Belgeyi teslim edeceğiniz kurumdan ya da ilgili temsilcilikten teyit almak en sağlıklısı.
Ankara'da olmanın avantajı burada ortaya çıkıyor: Dışişleri tasdiki de Arap ülkelerinin temsilcilikleri de aynı şehirde. İstanbul veya İzmir'den gelen dosyalar bu aşamada kuryeye bindiriliyor; Kızılay ya da Balgat'tan yürüme mesafesinde hallolan iş, başka şehirde günlere yayılabiliyor.
En sık görülen sorun isim yazımı. Arapça adların Latin harflerine aktarımında birden fazla doğru seçenek var: Mohammed, Muhammad, Muhammed. Çeviride pasaporttaki yazımdan sapılırsa konsolosluk belgeyi sahibiyle eşleştiremez. Bu yüzden çeviri öncesi pasaport veya kimlik sayfasının paylaşılması istenir.
İkinci konu tarih. Suudi Arabistan kaynaklı belgelerde hicri takvim kullanılır; çeviride hicri tarihin korunup miladi karşılığının parantez içinde verilmesi, kurumların karşılaştırma yapmasını kolaylaştırır.
Üçüncüsü mühür ve kaşeler. Arapça belgelerdeki yuvarlak mühürler, el yazısı havale notları ve kenar imzaları çeviride atlanırsa belge eksik sayılır. Mührün içindeki makam adı okunamıyorsa çeviride bunun belirtilmesi gerekir.
Bazı temsilcilikler çevirinin kendi kabul listelerindeki bürolarca yapılmasını veya belgenin belirli bir formatta sunulmasını isteyebiliyor. Dosyayı hazırlamadan önce bu şartı sormak, zincirin en başına dönmeyi önler.
Körfez ülkelerine mühendis, sağlık personeli veya öğretmen olarak giden kişilerde diploma ve transkript; Irak ve Libya pazarına çalışan firmalarda ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri, faaliyet belgesi ve ihale evrakı; Mısır'da taşınmaz satışı yapacaklarda vekâletname tasdiki isteniyor. Türkiye'ye gelen tarafta ise Suriyeli ve Iraklı başvuruculara ait doğum belgeleri, nikâh kayıtları ve okul belgeleri nüfus müdürlüğü ile il millî eğitim müdürlüklerinin önüne gidiyor.
Hangi gruba girerseniz girin, belirleyici soru şu: belgeyi kabul edecek makam hangi ülkede ve o ülke apostili tanıyor mu? Cevabı netleştirmeden çeviriye başlamak, aynı belgeyi iki kez noterden geçirmek demek.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü