Yayın tarihi:
Yurt dışı üniversite başvurusunda diplomanın tek başına çevrilmesi yetmez; transkript, ders içerikleri (müfredat) ve çoğu başvuruda mezuniyet belgesi de aynı anda çevrilir. Belgeler önce üniversitenin öğrenci işlerinden ıslak imzalı ve mühürlü olarak alınır, ardından yeminli tercüman tarafından çevrilir. Hedef kurumun talebine göre çeviriye noter onayı, sonrasında da apostil eklenir. Not sistemi, AKTS ve ders kodları çeviride olduğu gibi korunur; yorumlanmaz.
Yurt dışındaki bir üniversiteye yüksek lisans ya da doktora başvurusu yapan kişi, çoğu zaman yalnızca diplomayı düşünür. Oysa başvuru dosyasını değerlendiren kabul komisyonu diplomadan çok transkripte bakar. Diploma mezun olduğunuzu söyler; transkript ne okuduğunuzu, kaç kredi aldığınızı ve hangi notla geçtiğinizi gösterir.
Tipik bir dosyada şu belgeler çevrilir:
Bazı programlar buna not sistemi açıklaması ekler. Türkiye'de 4'lük sistemle çalışan bir üniversiteden mezunsanız, 100'lük karşılığı gösteren üniversite yazısı istenebilir.
Öğrenci işlerinden belge alırken iki şeye dikkat edin: ıslak imza ve mühür. E-Devlet üzerinden indirilen karekodlu transkript bazı üniversitelerce kabul edilir, bazılarınca edilmez. Hedef kurum ıslak imzalı nüsha istiyorsa, elektronik çıktının noter onayı aşamasında sorun çıkarma ihtimali vardır.
Ders içerikleri genellikle en zahmetli kısımdır. 40-50 dersin içeriği onlarca sayfa tutar. Üniversiteler bu dökümü bazen tek bir PDF olarak verir, bazen bölüm sekreterliğinden tek tek toplamanız gerekir. Çeviriye göndermeden önce dosyanın eksiksiz olduğundan emin olun; sayfa eksikse çeviri tamamlandıktan sonra ek sayfa eklemek yeni bir onay turu demektir.
Üniversitenin kendi hazırladığı İngilizce transkript, resmi çeviri yerine geçmez. Bu belge üniversite tarafından düzenlenmiş bir belgedir; hedef kurum yeminli tercüman beyanı ve noter onayı istiyorsa o İngilizce nüsha da ayrıca çevrilip onaylanabilir ya da Türkçe aslı esas alınır. Başvuru koşullarını okumadan hangisinin yeterli olduğuna karar vermeyin.
Sıralamayı bozmak, dosyanın geri dönmesinin en sık sebebidir. Doğru akış şöyle işler:
Apostil çeviriye değil, onaylanmış belgeye eklenir. Bu yüzden önce çeviri, sonra onay sırası şarttır. Apostili almış bir belgeyi sonradan çevirtirseniz, apostil şerhinin kendisi de çevrilmemiş kalır ve bazı kurumlar bunu eksik sayar.
| Belge | Yeminli çeviri | Noter onayı | Apostil |
|---|---|---|---|
| Lisans diploması | Her zaman | Kurum isterse | Çoğu Avrupa üniversitesinde istenir |
| Transkript | Her zaman | Kurum isterse | Diplomayla birlikte istenir |
| Ders içerikleri | Her zaman | Nadiren | Nadiren |
| Mezuniyet belgesi | Her zaman | Kurum isterse | Denklik işlemlerinde sık |
| Not sistemi açıklaması | Her zaman | Nadiren | Nadiren |
Tablodaki "kurum isterse" ifadesi lafın gelişi değil. Kuzey Amerika'daki birçok üniversite transkriptin doğrudan okuldan kapalı zarfla gönderilmesini yeterli görürken, Almanya ve Hollanda'daki programlar noter onaylı ve apostilli nüsha ister. Başvuru sayfasındaki "certified translation" ve "legalised copy" ifadeleri farklı şeylere işaret eder; ikisini karıştırmayın.
Transkript çevirisinde tercümanın işi ders adını hedef dile aktarmaktan ibaret değildir. Ders kodu, kredi, AKTS değeri ve harf notu tabloda aslına sadık biçimde yeniden kurulur. "BB" notu "B" ye dönüştürülmez, 3,42 ortalama 4 üzerinden olduğu gibi yazılır. Not dönüşümü hedef üniversitenin işidir; tercüman yorum yapmaz.
Ders içeriklerinde ise alan terminolojisi öne çıkar. Mühendislik müfredatındaki "Mukavemet" dersini "Strength of Materials" olarak karşılamak, hukuktaki "Borçlar Hukuku Genel Hükümler" ifadesini hedef hukuk sisteminin diline oturtmak deneyim ister. Bu nedenle akademik belgelerinizi yeminli tercüme hizmeti kapsamında, alanı bilen bir çevirmene yaptırmanız dosyanın değerlendirilme hızını etkiler.
Adınız pasaportunuzda nasıl yazıyorsa, çeviride de aynı yazımın kullanılması gerekir. Türkçe karakterlerin (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) pasaporttaki karşılığıyla transkripsiyonu tutmazsa, hedef kurum belgeyi başka bir kişiye ait sayabilir.
Evlilik sonrası soyadı değişen adayların diploması eski soyadını taşır. Bu durumda nüfus kayıt örneği veya vukuatlı nüfus kayıt örneğinin de çevrilip onaylanması, iki ismin aynı kişiye ait olduğunu belgeler.
Çift anadal veya yan dal yapanların iki ayrı diploması ve iki ayrı transkripti olur; ikisi de çevrilir. Yatay geçişle gelenlerin önceki üniversiteden aldığı transkript de dosyaya eklenir, çünkü mevcut transkriptte yalnızca intibak ettirilen krediler görünür ve komisyon eksik ders görmüş olabilir.
Ankara'da işlem yaptıracaksanız, Kızılay'daki büroda noter yakınlığı sürecin aynı gün içinde ilerlemesini kolaylaştırır; Balgat şubesi ise Çankaya'daki kurumlara ve bazı konsolosluklara yakınlığıyla tercih ediliyor. Belgelerinizin taramasını önceden gönderip hangi onayların gerektiğini netleştirmek, iki kez yol gitmenizi önler.
Apostil, yeminli tercüme, noter onayı… hangisi ne demek?
Tercüme Terimleri Sözlüğü
Onur Tercüme
